Empiria w praktyce – rozmowa z Darko o eksperymencie samego siebie

Od dłuższego czasu obserwuję Darko de Cades – przede wszystkim w mediach społecznościowych, gdzie zaskakuje szczerością i nietuzinkowym podejściem do twórczości. Jego eksperymentowanie z własną tożsamością, projekt Empiria oraz fascynacja łączeniem sztuki przyciągają uwagę nie tylko poetów, lecz także osób szukających autentyczności. Postanowiłam zapytać go o genezę tych działań, inspiracje i o to, czym dla niego jest poezja, muzyka i wspólnotowość w sztuce.

Ta rozmowa była tylko kwestią czasu :)

Zacznijmy od Twojej autoprezentacji na FB, która mnie zaintrygowała – „eksperyment samego siebie” i „senny majak wyrażany po-tworną”… Opowiedz, co to dla Ciebie znaczy teraz?

• To faktycznie są zapisy z początku powstawania Darko de Cades – 2017/2018 rok. Od zawsze byłem porąbany i odstający od rówieśników. Taki trochę introwertyczny outsider. Przez lata jakoś godziłem się z rzeczywistością, ale gdzieś w głębi czułem że coś musi się wydostać. Aż w końcu zacząłem pisać teksty, na początku to były bardziej opisy jakiś mrocznych zdjęć, obrazów ale z czasem to się stało coraz bardziej osobiste i tak powstał pomysł stworzenia Darko de Cades z całym swoim uniwersum, czyli takie moje alter ego, eksperyment samego siebie. W ten sposób było łatwiej się zmierzyć z własnym demonami. Bo w moim wypadku pisanie, to forma terapii, zrozumienia, droga do przebudzenia i chyba idzie to w dobrym kierunku, bo po tych paru latach myślę, ze się zmieniłem, trochę, bardziej wyszedłem do ludzi, czego przykładem jest Empiria

Empiria – jaka idea stoi za tym projektem? Skąd w ogóle pomysł, by połączyć poezję, malarstwo i muzykę w jedno wydarzenie? Co Cię do tego zmotywowało?

• Pomysł na Empirię narodził się jakby dwutorowo. Z jednej strony Empiria jest konsekwencją ale i drogą mojego wychodzenia z cienia. ( choćby wyjść na scenę i poprowadzenie wydarzenia) Z drugiej strony sam pomysł i pierwsza Empiria narodziły się w czasach najgłębszej pandemii, kiedy pewnego dnia wyszedłem na pustą ulicę i pomyślałem że już nigdy mogę nie spotkać wspaniałych artystów, poetów, znajomych z Krakowa, gdzie parokrotnie byłem na różnych imprezach poetyckich ( np. wspaniały Mezalians), poza tym strasznie zazdrościłem im życia kulturalno - imprezowego w Krakowie, Łódź , gdzie mieszkam, czegoś takiego nie miała. No i te rzeczy legły u podstaw stworzenia Empirii. Dlaczego połączenie poezji, malarstwa i muzyki – to wynikło z faktu, że artyści , których poznałem zajmowali się właśnie tymi różnymi dziedzinami sztuki, no i to pozwalało zaprosić jak największą liczbę gości. Każdy coś wnosi do Empirii. Zresztą słowo empiria oznacza mniej więcej współdoświadczanie i na tym polega empiria

Jakiego celu chciałeś (lub chcesz nadal) poprzez Empirię osiągnąć? Co to dla Ciebie znaczy na poziomie osobistym albo społecznym?

• Cel – pierwszy to udowodnić sobie że można. Celem drugim był stworzenie miejsca , gdzie ludzie będą mogli się spotkać np. raz na dwa miesiące , zaprezentować swoją twórczość, spotkać się ze sobą. Z tym miejscem to jest, był problem. Pierwsze miejsce , gdzie się odbyła Empiria było super klimatyczne, na samej Piotrkowskiej, ale właściciel chciał pieniądza za sale, a my działamy non profit, więc miejsce odpadło. Druga miejscówka, fajna kawiarnia tez z klimatem , sceną ale się okazało ze niektórzy artyści są niezgodni z poglądami i wiarą właścicieli kawiarni i znów musieliśmy zakończyć współpracę. Trzecie miejsce to była sala konferencyjna w jednym z hoteli , załatwiona po znajomościach, tu się odbyło 10 Empirii, fajna duża sala ale bez klimatu, Teraz się przenosimy do kawiarni Boho Art, no i zobaczymy jak będzie. Ale generalnie chciałbym budować taką lokalną wspólnotę artystów i odbiorców

W Empirii łączysz różne formy sztuki. Jak wyglądają przygotowania? To bardziej spontaniczne akcje, czy raczej precyzyjne zaplanowane przedsięwzięcia?

• Zaczynamy jakieś dwa, trzy tygodnie po zakończeniu wcześniejszej Empirii , jak ja ochłonę, bo Mladen Karavalov z którym prowadzę wydarzenie , to „zwierzę sceniczne”. Mladen prowadzi tez swoje świetne wydarzenia artystyczne, są to bardziej indywidualne spotkania z poetami, . Czasami szukamy artystów , którzy chcieli by wystąpić, ale coraz częściej to ludzie pytają czy i kiedy mogli by pokazać swoją twórczość. A później idzie akcja reklamowa w mediach społecznościowych .

Czy jest jakaś historia za pierwszą Empirią? Może coś, co Ci zapadło w pamięć albo pokazało, że warto iść dalej?

• Oj tak. Pierwsza, bo pierwsza. Do końca nie było wiadomo , czy ktoś przyjedzie, ile osób , czy ktoś się nie rozchoruje, bo to przecież była pandemia. ( następnego dnia po pierwszej Empirii zostały zamknięte wszystkie lokale , kawiarnie itd.). Zresztą komu by się chciało przyjechać na wydarzenie bez żadnej renomy, historii no i ja sam nie znaczyłem absolutni nic. Ale pamiętam , stałem na tej scenie, jeszcze przed rozpoczęciem, parę osób tu z Łodzi przyszło, i nagle wchodzą ludzie z Krakowa, jakby autobus przyjechał. Nikomu tego nie powiedziałem ale miałem wtedy łzy w oczach. To nadało sens wszystkiemu co się działo później

Czy pamiętasz wydarzenie, które najbardziej Cię poruszyło podczas Empirii? Coś, co utkwiło w myślach i miałbyś ochotę powtórzyć albo rozwinąć?

• Na pewno pierwsze – ze względu na atmosferę , było czuć że ludzie nawet mniej przyjechali aby się zaprezentować ale bardziej aby się spotkać. To był ten klimat , o który mi zawsze chodziło a czasami na niektórych Empiriach było tak że artyści przyjechali, zaprezentowali i pojechali. Chciałbym aby Empirie były nie tylko wydarzeniami artystycznymi ale tez towarzyskimi

• Również dwunasta była niesamowita , zrobiliśmy z zaproszonymi artystami panel dyskusyjny, było mniej prezentacji a więcej rozmowy. No i przyszło naprawdę dużo ludzi tego wysłuchać.

Na Twojej stronie często dzielisz się fragmentami dziennika obserwacji. Masz jakieś rytuały pisarskie, czy po prostu chwytasz myśli, gdy tylko się pojawią?

• Oj, „Dziennik obserwacji” to projekt który powstał praktycznie równolegle z Darko de Cades. Jest to powieść , którą pisze od ładnych paru lat i nie mogę skończyć

Co Ci ostatnio najbardziej poetycko „po-tworzyło” głowę? Było jakieś zdanie, spotkanie, obraz, który Cię zaskoczył lub zainspirował?

• Dużo tego , cały czas coś się dzieje wokół. Ciężko teraz wskazać jedną rzecz. O może Ulisses Joyca. Jest powalony stylem , bardzo mi pasuje

Kiedy myślisz o przyszłości Empirii, do czego chciałbyś dążyć? Jaki masz cel – bardziej integracja osób ze świata sztuki, tworzenie przestrzeni do eksperymentów, czy może coś jeszcze innego?

• Zdecydowanie bardziej integracja, ale nie wiem już w sumie czy artyści są tym zainteresowani

Gdybyś miał opisać siebie jednym wierszem (albo jednym wers), co by się w nim znalazło?

• Mnie się nie da opisać jednym wersem, Ha, Ha, Ha

Spotykasz wielu różnych ludzi sztuki. Masz poczucie, że te spotkania wpływają na Twoją twórczość, czy raczej jesteś „osobnym eksperymentem”?

• Oczywiście że wpływają, wszak ich doświadczam

A na koniec: czujesz, że Twoja twórczość jest bardziej zainspirowana poezją, malarstwem, muzyką, czy tym wszystkim razem? Co najbardziej Cię pociąga w tych różnych formach wyrazu?

• Najbardziej muzyka, Piszę ze słuchawkami na uszach

Masz ulubionych poetów, którzy mają na Ciebie szczególny wpływ? Kto lub co inspiruje Cię najbardziej?

• Po pierwsze Allan Ginsberg i poemat „Skowyt”, cała plejada pięknych dwudziestoletnich, Sylvia Plath, Edgar Alan Poe

Jakie formy poetyckie najbardziej Cię interesują? Zdradzisz, czy wolisz konkretne gatunki, style, eksperymenty formalne?

• Biały wiersz, nie potrafię i nie rozumiem wierszy rymowanych.

Czy myślisz, że Twoja twórczość bardziej opiera się na słowie, czy raczej na wizualności i muzykalności? Jak łączysz te elementy w swoich działaniach artystycznych?

• To wizje, wizja uzupełnia słowo podobnie jak muzyka

Jak widzisz rolę poezji dziś i co dla Ciebie znaczy bycie poetą w kontekście współczesnej kultury.

• Nie wiem, dla mnie być poetą, to być nadwrażliwym, czyli kimś mało przydatnym we współczesnym społeczeństwie

Po tej rozmowie wiem jedno: Darko nie lubi prostych odpowiedzi, unika etykiet, a poezja w jego wydaniu to ciągły eksperyment – czasem z rzeczywistością, czasem z samym sobą, zawsze jednak z otwartością na drugiego człowieka. Empiria, którą współtworzy, jest dowodem na to, że warto wychodzić poza własny cień i spotykać się w sztuce – bez względu na formę, konwencję czy miejsce. Dzięki, Darko, że chciałeś się podzielić kulisami swojej drogi.

Rozmawiała Agnieszka Dyszak